АШЫҚ ХАТТЫ ТАРҚАТЫҢ:

Өзбекстан Республикасы Президенти
Мирзиёев Шавкат Миромоновичқа
Қарақалпақстан Республикасы пуқаралары,
Нөкис қаласында жасаўшы ҳәм жергиликли пуқаралары,
сондай-ақ, сырт елдеги қарақалпақ диаспоралары ўәкиллеринен
ашық хат.

Ҳүрметли Шавкат Миромонович,

Сиздиң ел басшылығыңызда соңғы бес жыл ишинде Өзбекстан Республикасының бәрше ўәлаятларында ҳәм Қарақалпақстан Республикасында айтарлықтай тарийхий әҳимийетке ийе реформалар алып барылмақта. Жәмийетлик өмирдиң бәрше тараўларындағы нәтийжели өзгерислер мәмлекетимиздиң түкпир-түкпириндеги ҳәрбир пуқарасының өмирине унамлы тәсирин тийгизбекте. Өзбекстан Республикасы менен Қарақалпақстан Республикасы турғынларының социаллық жағдайларының жақсыланыўы, миллий бизнестиң экономикалық күшин беккемлеп, сиясий режимдеги либерализациялаў, сондай-ақ халқымыздың тарийхый естеликлери ҳәм руўхый қәдириятларын жаңаланыўы — cиз әмелге асырып атырған реформалардың жарқын нәтийжеси екенлигин мәмлекетимиз халқы ғана емес, ал қоңсылас мәмлекетлер ҳәм дүнья кең жәмийетшилиги тәрепинен тән алынған.

Республикамызда болып атырған усындай унамлы өзгерислердиң ишинде Қарақалпақстан ҳәм пүткил қарақалпақ халқы ушын ең әҳмийетли ўақыялардың бири 2020-жылы Нөкис қаласында танықлы мәмлекетлик ғайраткер, бизиң уллы бабамыз Аллаяр Қораз улы Досназаровтың бюстының ашылыўы болды. Бул өткен әсирдың 20-жылларында Кремлде Совет (Кеңес) басшылығының алдында қарақалпақлардың жеке этнос сыпатында өзин-өзи аңлаў ҳуқықын қорғап, нәтийжеде Қарақалпақстанның ҳәзирги мәмлекетшилигине тийкар салған инсан. Үлкен террор (қуўдалаўшылық) жылларында Аллаяр Досназаров наҳақ қуўғын-сүргинге ушырап, Соловецкий лагерине сүргин етилди, кейинирек 1937-жылы атылды. Бирақ өмирин өз халқына бағышланған бул инсанның аты Қарақалпақстан халқының ҳәрбириниң ҳәм әлемдеги бәрше қарақалпақлардың жүрегинде мәңги жасайды. Түрк халқы ушын Кемал Ататүрк, орыс халқы ушын Петр I, сондай-ақ Өзбекстан ушын Ислам Абдуғаниевич Каримов қандай уллы болса, Аллаяр Досназаров қарақалпақлар ушын өзиниң уллылығы ҳәм әҳмийетлилиги жағынан кем емеслигин айтып өткенимиз асыра силтеў болмайды. Буның бир дәлили 2021-жылдың май айында Нөкис қаласына Аллаяр Досназаровтың 125 жыллығына арналған республикалық илимий коференцияға басқа мәмлекетлерден Қарақалпақ диаспорлары ўәкиллери келгени, усы ўақыяға орай өзлериниң рәсмий қутлықлаўларын жибергени болды.

Жоқарыда айтылғанларға байланыслы Өзбекстан Республикасының Транспорт министрлиги талқылаўға усынған Нөкис қаласының халықаралық аэропортын қайта атаў ҳаққында нусқалардың ишинде аэропортқа Аллаяр Досназаровтың атын бериў ҳаққында усыныс жоқ екенлиги өкинишли (18.12.2021-ж. рәсмий телеграм каналындағы жәрияланыўда көриң: https://t.me/Mintrans_uz/8286). Министрлик усынған алым Беруний ҳәм қарақалпақ шайыры Бердақ атларының тарийхый әҳмийетлилигин жоққа шығармай, соны менен бирге Нөкис халықаралық аэропорты сыяқлы объекте мәмлекетлик ҳәм сиясий ғайраткер Аллаяр Досназаровтың аты берилиўи керек деп есаплаймыз. Сондай-ақ, дүняның көплеген мәмлекетлеринде тийкарғы аэропорт атлары миллий лидерлериниң атлары менен аталады: Ислам Каримов атындағы Ташкент Халықаралық аэропорты, Ататүрк атындағы Стамбул аэропорты, Париж-Шарл-де-Голл аэропорты, Джон Кеннеди атындағы Нью-Йорк Халықаралық аэропорты, Бакудеги Гейдар Алиев аэропорты ҳәм тағы басқалар — Қарақалпақстан турғынлары менен шет елдеги қарақалпақлар ушын Нөкис аэропорты ҳәзирги Қарақалпақстанның тийкарын салыўшы Аллаяр Досназаровтың аты менен аталыўы жүдә әҳмийетли.

Нөкис аэропортын қайта атаў темасы бир жылдан аслам ўақыт даўамында социаллық тармақлар менен мессенджерлерде Қарақалпақстандағы танықлы блогерлер ҳәм жергиликли турғынлардың пикирин билдиретуғын пуқаралық белсендилер тәрепинен талқыланып атырғанлығын айтып өтсек арзыйды. Бундай жәрияланыўлардың, сораўнамалар менен даўыс бериўлердиң көпшилик таңлаўы гез келген қызығыўшылық оятқан адамға, тийисли министрликке Досназаров атын Нөкис Халықаралық аэропортына бериў пикирин Қарақалпақстан Республикасы халқының басым көпшилиги қоллайтуғынын көрсетеди. Соның менен қатар, Қазақстандағы Қарақалпақ диаспораларының ўәкиллери буған шекем Қарақалпақстанның Жоқарғы Кеңеси баслығы Мурат Қәллибекович Камаловтың атына усы мәселе бойынша рәсмий өтиниш-хатлар жиберген.

Ҳүрметли Шавкат Миромонович, биз төменде көрсетилгенлер ҳәм төменде қол қойғанлар, өз халқының өтинишлерин дыққат пенен тыңлайтуғын Жаңа Өзбекстанның прогрессивли ел басшысы ҳәм заманагөй реформатор сыпатында сизден Нөкис қаласының Халықаралық аэропортына Аллаяр Досназаров атын бериў мәселеси бойынша түпкиликли ҳәм де унамлы шешим қабыллаўға жеке қатнасыўиңызды соранамыз. 

ҚОЛ ҚОЙЫЎШЫЛАР:

  1. Қарақалпақстан Республикасы Халық Жазыўшысы Оразбай Әбдирахманов.
  2. Алматы қаласындағы Қарақалпақ диаспорасының «Eren el» жәмийетлик бирлеспеси (Қазақстан).
  3. «Әмиў Жағасы» қарақалпақ этно-мәдений орайы жәмийетлик бирлеспеси (Алматы қаласы).
  4. Маңғыстаў областы «Аллаяр жолы – Ақтаў» Қарақалпақ этно-мәдений бирлеспеси (Қазақстан).
  5. Атыраў областы «Едiл Жайық» Қарақалпақ этно-мәдений орайы жәмийетлик бирлеспеси (Қазақстан).
  6. Masele.uz Қарақалпақ жаңалықлар сайтының бас редакторы Султанбек Зияйев
  7. «UMU kitapları» ЖШЖ директоры Махсет Абдуллаев (Нөкис қаласы).
  8. «Aquavit» ҳәм «Twins Textile» атлы компанияларының тийкаршысы ҳәм басшысы Жалғасбай Оразымбетов (Өзбекстан ҳәм Қазақстан).
  9. Қарақалпақ «Нукус Online» YouTube-каналының блогери ҳәм авторы (109 мың жазылыўшы бар) Мустафа Турсынбаев (Нөкис қаласы).
  10. «Qaraqalqaq News» Қарақалпақ YouTube-каналының блогери ҳәм авторы (92 мың жазылыўшы бар) Бердақ Қайыпназаров (Нөкис қаласы).
  11. «Pikir» Қарақалпақ YouTube-каналының (9 мың жазылыўшы бар) ҳәм «Qaraqalpaq Live Official» Instagram-аккаунтының (40 мың жазылыўшы бар) блогери ҳәм авторы Қошқарбай Төремуратов.
  12. Адвокат, еркин журналист ҳәм Telegram-дағы блог каналының авторы Дәўлетмурат Тәжимуратов (13,8 мың жазылыўшы бар).
  13. «Қарақалпақ тарийхы, Этнографиясы, Мәденияты» Facebook-топары администраторы (13 мың жазылыўшы бар) Шахзода Алламуратова.
  14. «Қарақалпақстан тарийхы» Facebook-топарының администраторы (7 мың жазылыўшы бар) Әбил Қасымов.
  15. «Нукус наш город» Facebook-топарының администраторы (6,7 мың жазылыўшы бар) Дилмурат Сейтмуратов.
  16. «Qaraqalpaq Renessansi XXI» Қарақалпақ Telegram-каналының блогери ҳәм авторы (2500 жазылыўшы бар) Жетес Дәўлетбаев (Хожели районы).

Жазылыўшылар дизими жаңартылады.
Байланыс email: dosnazarov.org@gmail.com
Telegram: @muratbaiman
Telegram: @kolya_tore

Дилмаш: Жасулан Кенгесбаев
Корректор: Данияр Баймуратов

Открытое письмо
к Президенту Республики Узбекистан
Мирзиёеву Шавкату Миромоновичу
от граждан Республики Каракалпакстан,
жителей и уроженцев города Нукус,
а также представителей каракалпакских диаспор за рубежом.

Уважаемый Шавкат Миромонович,

За последние пять с лишним лет Вашего руководства страной во всех областях Республики Узбекистан и на территории Республики Каракалпакстан проводятся значительные реформы, имеющие по-настоящему историческое значение. Решительные преобразования во всех сферах общественной жизни благотворно повлияли на жизнь каждого гражданина в разных уголках страны. Улучшение социального благополучия жителей Республики Узбекистан и Республики Каракалпакстан, усиление экономической мощи национального бизнеса, либерализация политического режима, а также ещё большее возрождение исторической памяти и духовных ценностей народа – стали яркими результатами осуществляемых Вами реформ, признанных не только населением страны, но и соседними государствами и мировым сообществом.

Среди таких прочих положительных изменений, происходящих в республике, одним за самых важных событий для жителей Каракалпакстана и всего каракалпакского народа стало открытие в 2020 году в г. Нукус бюста известного государственного деятеля и нашего великого предка Аллаяра Коразовича Досназарова. Это человек, который в 20-х годах прошлого столетия отстоял перед советским руководством в Кремле право каракалпаков на самоопределение себя как отдельного этноса и в итоге заложил современную государственность Каракалпакстана. В годы Большого террора Аллаяр Досназаров был несправедливо репрессирован, сослан в Соловецкий лагерь, а позже расстрелян в 1937 году. Но память об этом человеке, отдавшем жизнь во имя своего народа, живет в сердце каждого жителя Каракалпакстана и всех каракалпаков в мире. Не будет преувеличением отметить, что по своему величию и значимости Аллаяр Досназаров дорог для каракалпаков также как дорог Кемаль Ататюрк для турецкой нации, Петр I для русского народа или Ислам Абдуганиевич Каримов для Узбекистана. Одним из подтверждений этому явилось то, что в мае 2021 года на республиканскую научную конференцию в честь 125-летия Аллаяра Досназаров в г. Нукус прибыли представители каракалпакских диаспор из других стран или прислали свои официальные поздравления в честь этого события.

В связи со всем вышесказанным, вызывает сожаление тот факт, что среди вариантов по переименованию Международного аэропорта г. Нукус, представленных Министерством транспорта Республики Узбекистан к обсуждению, нет предложения присвоить аэропорту имя Аллаяра Досназарова (см. публикацию на официальном Telegram-канале от 18.12.2021 г: https://t.me/Mintrans_uz/8286). Не отрицая исторической значимости предлагаемых министерством имён ученого Беруний и каракалпакского поэта Бердаха, в то же самое время мы считаем, что такому объекту как Международный аэропорт г. Нукус должно быть присвоено имя государственного и политического деятеля Аллаяра Досназарова. Также как в большинстве стран мира главные воздушные гавани названы в честь национальных лидеров прошлого: международный аэропорт Ташкента им. Ислама Каримова, стамбульский аэропорт им. Ататюрка, аэропорт Париж-Шарль-де-Голль, международный аэропорт Нью-Йорка им. Джона Кеннеди, аэропорт Гейдара Алиева в Баку и т.д. – также и для жителей Каракалпакстана и всех каракалпаков в других странах очень важно, чтобы аэропорт г. Нукус носил имя основателя современного Каракалпакстана Аллаяра Досназарова.
Стоит отметить, что тема переименования нукусского аэропорта уже больше года обсуждается во множестве каракалпакских групп в социальных сетях и мессенджерах, в том числе вопрос постоянно поднимается популярными в Каракалпакстане блогерами и гражданскими активистами, выражающими мнение местных жителей. Даже поверхностный анализ таких публикаций, опросов и голосований покажет любому интересующемуся человеку или соответствующему министерству, что вариант присвоения имени Досназарова Международному аэропорту г. Нукуса поддерживается абсолютным большинством населения Республики Каракалпакстан. Кроме того, представителями каракалпакских диаспор Казахстана ранее были направлены официальные письма-просьбы по данному вопросу на имя председателя Жокаргы Кенеса Каракалпакстана Камалова Мурата Каллибековича.
Уважаемый Шавкат Миромонович, мы нижеуказанные и нижеподписавшиеся, обращаемся к Вам как к прогрессивному лидеру Нового Узбекистана и современному Реформатору, всегда чутко прислушивающемуся к просьбам своего народа, и просим Вас принять личное участие в принятии окончательного и положительного решения по вопросу присвоения Международному аэропорту г. Нукуса имени Аллаяра Досназарова.

ПОДИСАВШИЕСЯ:

  1. Народный писатель Республики Каракалпакстан Оразбай Абдурахманов
  2. Общественное объединение каракалпакской диаспоры в г. Алматы «Eren El» (Казахстан).

  3. Общественное объединение каракалпакский этно-культурный центр «Әму Жағасы» (г. Алматы).
  4. Каракалпакское этнокультурное объединение «Аллаяр Жолы — Актау» Мангистауской области (Казахстан).
  5. Общественное объединение «Каракалпакский национальный культурный центр «Едiл Жайық» Атырауской области (Казахстан).

  6. Главный редактор каракалпакского новостного сайта Masele.uz Султанбек Зияев (г. Нукус).
  7. Директор книжного издательства ООО «UMU kitaplari» Махсет Абдуллаев (г. Нукус).
  8. Совладелец и генеральный директор казахстанско-узбекистанских компаний «Aquavit» и «Twins Textile» Жалгас Оразымбетов.

  9. Блогер и автор каракалпакского YouTube-канала «Нукус Online» (109 тыс. подписчиков) Мустафа Турсынбаев (г. Нукус)
  10. Блогер и автор каракалпакского YouTube-канала «Qaraqalpaq News» (92 тыс. подписчиков) Бердак Кайыпназаров (г. Нукус).
  11. Блогер и автор каракалпакского YouTube-канала «Pikir» (9 тыс. подписчиков) и Instagram-страницы «Qaraqalpaq Live Official» (40 тыс. подписчиков) Кошкарбай Торемуратов.
  12. Адвокат, независимый журналист и автор Telegram-канала Даўлетмурат Тажимуратов (13,8 тыс. подписчиков).
  13. Администратор Facebook-группы «Қарақалпақ тарийхы, Этнографиясы, Мәденияты» (13 тыс. участников) Шахзода Алламуратова.
  14. Администратор Facebook-группы «Қарақалпақстан тарийхы» (7 тыс. участников) Абил Касымов.

  15. Администратор Facebook-группы «Нукус наш город» (6,7 тыс. участников) Дильмурат Сейтмуратов.

  16. Блогер и автор каракалпакского Telegram-канала «Qaraqalpaq Renessansí» (2500 подписчиков) Жетес Даулетбаев (г. Ходжейли).

Список подписавшихся обновляется.
Контактный e-mail: dosnazarov.org@gmail.com
Telegram: @muratbaiman
Telegram: @kolya_tore


АШЫҚ ХАТТЫ ТАРҚАТЫҢ:

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *